Waarom maakt een prompt-techniek verschil?
Een prompt-techniek maakt verschil omdat een AI-model alleen kan werken met wat in je prompt staat. Een losse vraag levert een algemeen antwoord op. Een prompt met structuur en context levert een antwoord op dat je kunt gebruiken.
De vijf technieken hieronder werken in elke AI-assistent, waaronder Claude en ChatGPT. Bij elke techniek staat een voorbeeldprompt die je kunt kopiëren. Vervang de tekst tussen vierkante haken door je eigen gegevens. Weet je nog niet precies wat een prompt is, lees dan eerst wat is een prompt.
1. Wees specifiek over het gewenste formaat
Benoem in je prompt hoe het antwoord eruit moet zien: lengte, vorm, toon en doelgroep. Hoe meer je daarvan vastlegt, hoe minder je achteraf hoeft te corrigeren.
Zwak: "Schrijf een e-mail over uitstel van betaling."
Sterk: "Schrijf een e-mail van maximaal 150 woorden aan een klant die om uitstel van betaling vraagt. Toon begrip en wees duidelijk over de voorwaarden: één maand uitstel, daarna betaling in twee termijnen."
Bedenk vooraf welke vorm je nodig hebt. Een lijst, een lopende tekst, een tabel en een samenvatting in één zin vragen elk om een andere opdracht.
Voorbeeldprompt "Schrijf [soort tekst] over [onderwerp] voor [doelgroep]. Lengte: maximaal [aantal] woorden. Vorm: [lopende tekst, genummerde lijst of tabel met de kolommen X en Y]. Toon: [toon]. Begin met de belangrijkste boodschap en laat een inleiding weg."
2. Geef context
Vertel het model wie je bent, wat je doel is en voor wie de output bedoeld is. Zonder die informatie gaat het model uit van een gemiddelde afzender en een gemiddelde lezer.
Voorbeeld: "Ik ben eigenaar van een webshop in duurzame kleding. Ik wil een e-mail sturen aan klanten die zes maanden niets hebben besteld. Toon: warm en zonder druk."
Context kan ook een document zijn. Plak je huisstijlregels, een eerdere offerte of de vraag van je klant erbij en verwijs ernaar in je opdracht.
Voorbeeldprompt "Achtergrond: ik ben [functie] bij [soort bedrijf] met [aantal] medewerkers. Onze klanten zijn [doelgroep]. Mijn doel met deze tekst is [doel]. De lezer weet al [voorkennis] en weet nog niet [wat nieuw is]. Opdracht: [taak]."
3. Gebruik voorbeelden (few-shot)
Geef twee of meer voorbeelden van het resultaat dat je zoekt. Het model herkent het patroon in je voorbeelden en past het toe op nieuwe input. In het Engels heet dit few-shot prompting.
Deze techniek werkt goed bij taken waar stijl of vorm vastligt, zoals productbeschrijvingen, berichten voor sociale media en antwoorden op klantvragen. Je eigen eerdere teksten zijn de beste voorbeelden, omdat ze je toon al bevatten.
Voorbeeldprompt "Hieronder staan drie productbeschrijvingen uit onze webshop. Schrijf in dezelfde stijl en opbouw een beschrijving voor dit nieuwe product: [productnaam en kenmerken]. Voorbeeld 1: [tekst]. Voorbeeld 2: [tekst]. Voorbeeld 3: [tekst]."
Let op de keuze van je voorbeelden. Het model neemt ook de zwakke punten over, dus kies teksten waar je zelf tevreden over bent.
4. Laat de AI stap voor stap redeneren (chain-of-thought)
Vraag het model om eerst de tussenstappen uit te schrijven en daarna pas een conclusie te geven. Dit heet chain-of-thought. Het helpt bij vragen met meerdere stappen, zoals een afweging, een planning of een berekening.
Het voordeel voor jou: je ziet hoe het antwoord tot stand komt. Zit er een fout in een aanname of een rekenstap, dan vind je die terug in de uitwerking.
Voorbeeldprompt "Ik overweeg [besluit], bijvoorbeeld een tweede medewerker aannemen voor de klantenservice. Mijn situatie: [cijfers en omstandigheden]. Werk dit stap voor stap uit. Stap 1: zet de aannames op een rij. Stap 2: reken de kosten en opbrengsten door. Stap 3: noem de risico's. Stap 4: geef je advies. Vermeld het als je informatie mist en vul zelf geen cijfers in."
Een uitgeschreven redenering maakt fouten zichtbaar. Reken cijfers daarna altijd zelf na.
5. Itereer en verfijn
Behandel je eerste prompt als een startpunt en stuur bij met concrete aanwijzingen. Lees het antwoord, benoem wat er beter moet en vraag om een nieuwe versie. Het gesprek onthoudt wat je eerder hebt gezegd.
Concrete aanwijzingen werken beter dan algemene. "Maak het beter" geeft het model weinig houvast. "Schrap de eerste alinea en vervang het tweede voorbeeld door een voorbeeld uit de bouw" levert de versie op die je zoekt.
Voorbeeldprompt "Dit is een goed begin. Pas drie dingen aan. Eén: maak de tekst een derde korter. Twee: vervang vakjargon door gewone woorden. Drie: voeg na de tweede alinea een voorbeeld toe uit [branche]. Laat de rest ongewijzigd."
Werkt een prompt na een paar rondes goed, verwerk je aanwijzingen dan in de oorspronkelijke prompt en bewaar die. Zo krijg je de volgende keer direct het goede resultaat.
Hoe combineer je de vijf technieken in één prompt?
Je combineert de technieken door ze in een vaste volgorde in één prompt te zetten: context, taak, formaat, voorbeeld en werkwijze. Bijsturen doe je daarna in het gesprek.
Voorbeeldprompt met alle technieken "Context: ik ben eigenaar van een schildersbedrijf met acht medewerkers en werk voor particulieren. Taak: schrijf een opvolgmail aan een klant die twee weken geleden een offerte kreeg en nog niet heeft gereageerd. Formaat: maximaal 100 woorden, lopende tekst, vriendelijk en zakelijk. Voorbeeld van mijn schrijfstijl: [plak een eerdere mail]. Werkwijze: bedenk eerst welke twee redenen de klant kan hebben om te wachten en verwerk daarna één geruststellende zin per reden. Geef alleen de mail terug."
Bewaar prompts die goed werken in een document met een korte titel per taak. Na een paar weken heb je een eigen bibliotheek voor het werk dat steeds terugkomt.
Wanneer is een prompt niet genoeg?
Een prompt is niet genoeg als je dezelfde context elke dag opnieuw moet typen of als een taak toegang tot je systemen vraagt. In dat geval leg je je instructies vast in een systeemprompt of laat je een AI agent het werk uitvoeren. Het verschil lees je in AI agent vs chatbot.
Ben je nog aan het begin, start dan met AI voor beginners en oefen eerst techniek 1 en 2. Die twee leveren de grootste verbetering op.
Veelgestelde vragen
Wat is de belangrijkste prompt-techniek? Context geven. Een AI-model weet niets over je bedrijf of je doel tot je het vertelt. Met twee zinnen achtergrond en een duidelijke doelgroep verbetert het antwoord meer dan met elke andere techniek.
Wat is few-shot prompting? Few-shot prompting is een techniek waarbij je twee of meer voorbeelden van het gewenste resultaat in je prompt zet. Het model herkent het patroon en past stijl en opbouw toe op je nieuwe opdracht.
Wat is chain-of-thought prompting? Chain-of-thought prompting is een techniek waarbij je het model vraagt om eerst de tussenstappen uit te schrijven en daarna de conclusie te geven. Je ziet zo de redenering en kunt aannames en rekenstappen controleren.
Werken deze prompt-technieken in ChatGPT en Claude? Ja. Formaat benoemen, context geven, voorbeelden toevoegen, stap voor stap laten redeneren en bijsturen werken in elke AI-assistent die met taal werkt, waaronder ChatGPT en Claude.
Hoe bewaar ik goede prompts? Zet prompts die goed werken in één document, met per prompt een titel en de plekken die je invult tussen vierkante haken. Werk de prompt bij als je merkt dat je steeds dezelfde aanwijzing achteraf geeft.
Verder leren?
Wil je deze technieken onder begeleiding toepassen op je eigen werk, bekijk dan de 1-op-1 AI training. Wil je doorlopend sparren over prompts en tooling, lees dan over AI coaching voor ondernemers voor €399 per maand ex btw.
