Wat is een prompt?
Een prompt is de tekst die je invoert bij een AI-model: je vraag, je opdracht of een document met een verzoek erbij. Alles wat je typt voordat je op Enter drukt, is de prompt. Het model leest die tekst en maakt op basis daarvan een antwoord.
Het woord komt van het Engelse "to prompt", dat aansporen betekent. Je zet het model aan om iets te maken: een tekst, een samenvatting, een analyse of een stuk code.
Waarom bepaalt de prompt het resultaat?
De prompt bepaalt het resultaat omdat een AI-model alleen weet wat in de prompt en in het lopende gesprek staat. Het kent je bedrijf en je bedoeling pas als jij die noemt. Wat je weglaat, vult het model zelf in met een gemiddelde aanname.
Vergelijk deze twee prompts:
- "Schrijf een tekst voor onze vacaturepagina."
- "Schrijf een introductie van 80 woorden voor onze vacaturepagina. Doelgroep: senior developers. Toon: informeel en direct, zonder corporate taal."
De eerste levert een algemene wervingstekst op. De tweede levert een tekst op die past bij de lezer en de lengte die je nodig hebt.
Uit welke onderdelen bestaat een goede prompt?
Een goede prompt bestaat uit vier onderdelen: context, taak, randvoorwaarden en een voorbeeld.
1. Context Vertel wie je bent en voor wie de output bedoeld is. "Ik ben eigenaar van een installatiebedrijf met twaalf monteurs en schrijf aan particuliere klanten." Zo kiest het model het juiste kennisniveau en de juiste toon.
2. Taak Zeg concreet wat er moet gebeuren. "Help me met mijn presentatie" is te breed. "Maak een opzet van tien dia's voor een pitch aan investeerders over onze planningssoftware" geeft richting.
3. Randvoorwaarden Geef grenzen mee: lengte, toon, vorm en wat je wilt vermijden. "Maximaal 200 woorden, zonder jargon, als lopende tekst."
4. Voorbeeld Laat zien wat je goed vindt. Plak een eerdere tekst van jezelf erbij en vraag om dezelfde stijl. Het model neemt zinslengte en toon over.
Een invulbaar sjabloon met alle vier de onderdelen:
"Ik ben [functie] bij [soort bedrijf]. Mijn lezer is [doelgroep]. Schrijf [wat je nodig hebt] over [onderwerp]. Lengte: [aantal woorden]. Toon: [toon]. Vorm: [lopende tekst, lijst of tabel]. Hieronder staat een voorbeeld van een tekst in de stijl die ik zoek: [plak voorbeeld]"
Welke soorten prompts zijn er?
Er zijn vijf soorten prompts die je in de praktijk tegenkomt: directe prompts, instructieprompts, few-shot prompts, stap-voor-stap-prompts en systeemprompts.
| Soort | Wat het is | Wanneer je het gebruikt |
|---|---|---|
| Directe prompt | Een losse vraag of opdracht | Eenvoudige taken, zoals vertalen |
| Instructieprompt | Opdracht met context en randvoorwaarden | Het meeste professionele werk |
| Few-shot prompt | Opdracht met twee of meer voorbeelden | Als stijl en vorm vastliggen |
| Stap-voor-stap-prompt | Vraag om de redenering uit te schrijven | Afwegingen en berekeningen |
| Systeemprompt | Vaste instructie die elk gesprek meegaat | Terugkerend werk en AI agents |
Directe prompt. "Vertaal deze tekst naar het Engels." Voor eenvoudige taken is dat genoeg.
Instructieprompt. Een opdracht met context en randvoorwaarden, zoals het sjabloon hierboven. Dit is de vorm die je het vaakst gebruikt.
Few-shot prompt. Je geeft voorbeelden en vraagt om meer in dezelfde stijl: "Hieronder staan drie productbeschrijvingen die ik goed vind. Schrijf er twee bij in dezelfde stijl voor deze producten: [producten]."
Stap-voor-stap-prompt. Je vraagt het model om eerst de redenering uit te schrijven: "Zet eerst de voor- en nadelen op een rij en geef daarna pas je advies." In het Engels heet dit chain-of-thought. Je ziet zo hoe het antwoord tot stand komt en waar een fout zit.
Systeemprompt. Een vaste instructie die bij elk gesprek opnieuw meegaat. Daarin staat wie de AI is, hoe hij schrijft en wat hij wel en niet doet.
Hoe je deze vormen toepast lees je in de 5 prompt-technieken voor ondernemers.
Welke voorbeeldprompts kun je direct kopiëren?
Deze vijf prompts kun je kopiëren en invullen. Vervang de tekst tussen vierkante haken door je eigen gegevens.
1. Offerte-opzet "Ik ben eigenaar van een [soort bedrijf]. Een klant vraagt een offerte voor [opdracht]. Maak een opzet met deze onderdelen: situatie van de klant, onze aanpak, planning en investering. Schrijf per onderdeel twee tot vier zinnen. Laat bedragen open als [BEDRAG]. Verzin geen details die ik niet heb genoemd."
2. Klantmail herschrijven "Herschrijf de e-mail hieronder. Behoud de inhoud en de afspraken. Maak hem korter, maximaal 120 woorden, en zakelijk van toon. Begin met de kern van het bericht. De e-mail: [plak e-mail]"
3. Document samenvatten voor een besluit "Vat het document hieronder samen voor een directeur die vijf minuten heeft. Geef eerst het besluit dat gevraagd wordt, daarna de argumenten voor en tegen in een tabel, daarna de risico's. Citeer cijfers letterlijk uit het document. Het document: [plak tekst]"
4. Few-shot: berichten in je eigen stijl "Hieronder staan drie LinkedIn-berichten die ik zelf heb geschreven. Schrijf twee nieuwe berichten in dezelfde stijl en lengte over [onderwerp]. Mijn berichten: [plak drie berichten]"
5. Stap voor stap: een keuze onderbouwen "Ik twijfel tussen [optie A] en [optie B] voor [doel]. Mijn situatie: [beschrijf situatie]. Zet eerst per optie de voor- en nadelen op een rij. Noem daarna welke informatie nog ontbreekt. Geef pas dan je advies, met de belangrijkste reden erbij."
Welke fouten maak je snel bij het schrijven van een prompt?
Bij het schrijven van een prompt komen vijf fouten vaak voor.
- Te vaag. "Schrijf iets leuks" geeft het model geen richting. Noem doel, lezer en lengte.
- Geen context. Het model weet niets over jou tot je het vertelt.
- Te veel tegelijk. Splits een grote taak op. Vraag eerst om een opzet en werk die daarna per onderdeel uit.
- Niet bijsturen. Je eerste prompt is een startpunt. Zeg wat er beter moet en vraag om een nieuwe versie.
- Een prompt van iemand anders ongewijzigd overnemen. Pas elke prompt aan op je eigen bedrijf en je eigen toon.
Controleer daarnaast altijd de feiten en cijfers in het antwoord. Een goede prompt verkleint de kans op fouten. Nalezen blijft nodig.
Wat is een systeemprompt bij een AI agent?
Een systeemprompt is de vaste instructie die een AI agent bij elke taak meekrijgt. Daarin staat wie de agent is, voor welk bedrijf hij werkt, hoe hij communiceert en wat hij wel en niet mag doen. Jij schrijft die instructie één keer en past hem aan als je werkwijze verandert.
Je dagelijkse opdracht wordt daardoor kort. "Vat de vergadering van gisteren samen" is genoeg, omdat de agent je context al kent. Wat een agent verder onderscheidt lees je in wat een AI agent is.
De vaardigheid blijft dezelfde. Wie een heldere prompt kan schrijven, kan ook een agent goed instrueren.
Veelgestelde vragen
Wat betekent prompt in het Nederlands? Een prompt is een instructie of opdracht aan een AI-model. Het woord komt van het Engelse "to prompt", dat aansporen betekent. In het Nederlands wordt het Engelse woord gebruikt.
Hoe lang moet een prompt zijn? Zo lang als nodig is om context, taak en randvoorwaarden te geven. Voor een eenvoudige vraag is één zin genoeg. Voor een offerte of analyse is een prompt van een alinea met een bijgevoegd voorbeeld gebruikelijk.
Wat is prompt engineering? Prompt engineering is het gericht schrijven, testen en verbeteren van prompts, zodat een AI-model betrouwbaar het gewenste resultaat geeft. Voor dagelijks werk komt het neer op context geven, concreet zijn en bijsturen.
Wat is het verschil tussen een prompt en een systeemprompt? Een prompt is de opdracht die je per bericht geeft. Een systeemprompt is een vaste instructie op de achtergrond die bij elk gesprek opnieuw meegaat, bijvoorbeeld bij een AI agent.
Werkt dezelfde prompt in ChatGPT en Claude? Ja, een prompt met context, taak en randvoorwaarden werkt in beide. De antwoorden verschillen per model in stijl en lengte. Test een prompt die je vaak gebruikt daarom in de tool waarmee je werkt.
Verder leren?
Ben je nieuw met AI, begin dan bij AI voor beginners. Wil je prompts schrijven voor je eigen werk onder begeleiding, bekijk dan de 1-op-1 AI training.
